Od kiedy obowiązuje EN 301 549 V4.1.1? Harmonogram i status prawny

Najważniejsze daty

Norma sama podaje terminy, które porządkują okres przejściowy:

Data cytowania w Dzienniku Urzędowym UE nie wynika z normy, tylko z decyzji Komisji Europejskiej. Podajemy ją za źródłami branżowymi i zaktualizujemy artykuł, gdy cytowanie się ukaże.

Publikacja a cytowanie: na czym polega różnica

Publikacja przez ETSI oznacza, że norma istnieje i można z niej korzystać. Skutek prawny w UE daje dopiero opublikowanie jej numeru w Dzienniku Urzędowym UE jako normy zharmonizowanej. Od tego momentu produkt lub usługa zgodne z normą korzystają z domniemania zgodności z wymaganiami dyrektywy.

Domniemanie zgodności oznacza w praktyce przerzucenie ciężaru dowodu. Jeśli wykażesz zgodność z normą zharmonizowaną, organ nadzoru musi wykazać, że mimo to nie spełniasz wymagań dyrektywy. Bez normy zharmonizowanej musisz sam udowodnić, że spełniasz każde wymaganie.

Dwie dyrektywy, dwa załączniki

V4.1.1 wiąże się z dwiema dyrektywami przez osobne załączniki:

• Dyrektywa 2016/2102 (WAD) o dostępności stron i aplikacji podmiotów publicznych: powiązanie opisuje Załącznik ZA.
• Dyrektywa 2019/882 (EAA) o wymaganiach dostępności produktów i usług: powiązanie opisuje Załącznik ZB, a klauzula A.2 pozwala oceniać zgodność konkretnych produktów i usług.

Dla sektora publicznego obecnie cytowaną wersją jest V3.2.1. Dla EAA wersja V4.1.1 jest pierwszą przygotowaną wprost pod tę dyrektywę, w odpowiedzi na wniosek normalizacyjny M 587.

Co z polskimi przepisami?

W Polsce dostępność cyfrową regulują dwie ustawy: o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych z 2019 r. oraz o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności przez niektóre produkty i usługi z 26 kwietnia 2024 r.

Kluczowe pytanie brzmi: czy przepisy wskazują konkretną wersję normy, czy normy zharmonizowane w ogóle? Jeśli powołanie jest ogólne, nowa wersja może stać się punktem odniesienia bez zmiany ustawy, z chwilą cytowania w Dzienniku Urzędowym UE.

Co robić do czasu cytowania

Okres przejściowy nie jest powodem do czekania. Obowiązki z EAA działają od 28 czerwca 2025 r., a sama treść V4.1.1 jest już znana. Proponujemy:

1. Audyty prowadzić według V3.2.1, ale od razu badać także wymagania V4.1.1 i opisywać je w osobnej części raportu (metodyka: Załącznik C).
2. Nowe projekty i większe zmiany w serwisach planować od razu pod WCAG 2.2 i preferencje użytkownika.
3. Po cytowaniu zaktualizować raporty zgodności i dokumenty publikowane dla klientów (VPAT i deklaracja).

Zaplanuj audyt, który obejmie obie wersje normy: w Accessibility PRO badamy stan według obowiązującej wersji i gotowość na nową.

Najczęściej zadawane pytania

Czy V4.1.1 już obowiązuje?

Norma jest opublikowana i można z niej korzystać, ale domniemania zgodności nie daje do czasu cytowania w Dzienniku Urzędowym UE.

Co to jest domniemanie zgodności?

Zasada, zgodnie z którą produkt spełniający normę zharmonizowaną uznaje się za spełniający wymagania dyrektywy, dopóki nie wykaże się inaczej.

Czy audyt według V3.2.1 jest jeszcze ważny?

Tak, do czasu cytowania nowej wersji to właściwy punkt odniesienia. Warto go jednak uzupełnić o wymagania V4.1.1.

Źródła

• ETSI EN 301 549 V4.1.1 (2026-09)
• Pivotal Accessibility: EN 301 549 V4.1.1 is published
• Deque: EN 301 549 V4.1.1 is final
• Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731)