EN 301 549 V4.1.1: co się zmieniło względem V3.2.1
EN 301 549 V4.1.1 opublikowano 2 września 2026 r. To pierwsza duża rewizja europejskiej normy dostępności ICT od marca 2021 r. Norma odwołuje się teraz do WCAG 2.2, dodaje wymagania dotyczące preferencji użytkownika (9.7, 10.7, 11.7), przebudowuje wymagania dla tekstu w czasie rzeczywistym i dodaje załączniki wiążące ją z Europejskim Aktem o Dostępności. Domniemanie zgodności da dopiero cytowanie w Dzienniku Urzędowym UE.
Dlaczego nowa wersja?
EN 301 549 to norma, według której w Unii Europejskiej ocenia się dostępność stron internetowych, aplikacji, dokumentów, oprogramowania i sprzętu. Poprzednia wersja, V3.2.1, powstała głównie z myślą o zamówieniach publicznych i dyrektywie o dostępności stron sektora publicznego (WAD). Opierała się na WCAG 2.1.
Od tamtej pory zmieniły się dwie rzeczy. W3C opublikowało WCAG 2.2, a 28 czerwca 2025 r. zaczął być stosowany Europejski Akt o Dostępności (EAA), który obejmuje także firmy prywatne: banki, sklepy internetowe, przewoźników, dostawców usług komunikacyjnych. Wersja V4.1.1 jest odpowiedzią na oba te procesy.
Co mówi sama norma
W przedmowie V4.1.1 ETSI wymienia istotne zmiany względem V3.2.1. Omówione własnymi słowami są to:
- Znacząco przebudowane i rozszerzone wymagania dotyczące tekstu w czasie rzeczywistym (RTT) w klauzuli 6.2, wraz z nowymi wymaganiami dla tzw. total conversation.
- Aktualizacja wymagań w klauzulach 9 (strony internetowe), 10 (dokumenty) i 11 (oprogramowanie) do WCAG 2.2.
- Nowy Załącznik ZA, który pokazuje powiązanie normy z wymaganiami dyrektywy 2016/2102 (WAD).
- Nowy Załącznik ZB, który odnosi normę do wymagań dyrektywy 2019/882 (EAA).
- Nowa klauzula A.2, która pozwala oceniać zgodność konkretnych produktów i usług z EAA.
Zmiany widoczne w samym tekście
Porównanie pierwszych stron obu wersji pokazuje, jak bardzo przesunął się środek ciężkości normy.
| Element | V3.2.1 (2021) | V4.1.1 (2026) |
|---|---|---|
| Podstawa | Faza 2 mandatu M 376 | Wniosek normalizacyjny M 587 |
| Słowa kluczowe | accessibility, HF, ICT, procurement | accessibility, HF, ICT, product, service |
| Zakres | „Funkcjonalne” wymagania dostępności | Wymagania dostępności, z wymienieniem odbiorców, w tym organów nadzoru rynku |
| Adresaci | Kupujący, rozwijający i produkujący ICT | Także sprzedający, importerzy i dystrybutorzy |
| Załączniki | 6 | 8 (m.in. nowe ZB i ZC) |
| WCAG | 2.1 | 2.2 (ISO/IEC 40500:2025) |
Zniknięcie słowa „procurement” i pojawienie się importerów oraz dystrybutorów nie jest kosmetyką. To dokładnie te podmioty, na które obowiązki nakłada EAA. Nowy Załącznik ZC pokazuje z kolei, jak wymagania innych dyrektyw odnoszą się do klauzul normy.
Warto też dodać, że z zakresu wypadło tylko słowo „funkcjonalne”. Procedury testów zostały: norma nadal opisuje, jak sprawdzić każde wymaganie (piszemy o tym w artykule o Załączniku C).
Nowe odniesienia: WCAG 2.2, WCAG2ICT i PDF/UA
Normatywnym odniesieniem jest WCAG 2.2, czyli rekomendacja W3C z 12 grudnia 2024 r., przyjęta też jako ISO/IEC 40500:2025. WCAG 2.0 i 2.1 przeszły do odniesień informacyjnych.
Do odniesień informacyjnych doszły także nowa wersja WCAG2ICT z grudnia 2025 r., która wyjaśnia stosowanie WCAG do dokumentów i oprogramowania, oraz normy PDF/UA-1 i PDF/UA-2. Dla audytorów dokumentów PDF to ważny sygnał: norma wprost wskazuje, gdzie szukać wymagań technicznych dla dostępnych plików PDF.
Nowe kryteria WCAG 2.2 i usunięte 4.1.1
Do klauzul 9, 10 i 11 dochodzi sześć kryteriów: 2.4.11 Fokus niezasłonięty (minimum), 2.5.7 Ruchy przeciągania, 2.5.8 Rozmiar celu (minimum), 3.2.6 Spójna pomoc, 3.3.7 Zbędne wprowadzanie danych i 3.3.8 Dostępne uwierzytelnianie (minimum). Kryterium 4.1.1 Parsowanie oznaczono jako „Void”, tak jak w WCAG 2.2. Szczegóły opisujemy w osobnym artykule o nowych kryteriach WCAG 2.2.
Wymaganie spoza WCAG: preferencje użytkownika
Nowe podrozdziały 9.7, 10.7 i 11.7 wymagają, by strony, dokumenty i oprogramowanie nie nadpisywały ani nie blokowały ustawień dostępności użytkownika, takich jak filtry kolorów, kontrast, rozmiar tekstu, rozmiar wskaźnika czy kursor tekstowy. Wyjątkiem są sytuacje, w których nadpisanie jest niezbędne dla treści lub funkcji.
To wymaganie nie wynika z WCAG 2.2, więc audyt „czysto WCAG-owy” go nie obejmie. Wcześniej podobna klauzula istniała tylko dla oprogramowania (11.7). Więcej w artykule o preferencjach użytkownika.
Norma doprecyzowuje też status widoków web osadzonych w aplikacjach mobilnych: ocenia się je według klauzuli 11 (oprogramowanie), a nie 9.
Nowe i przeniesione klauzule
| Klauzula | Co się zmieniło |
|---|---|
| 5.1.8 | Nowa: identyfikacja celu pól w funkcjonalności zamkniętej |
| 5.10 | Narzędzia autorskie w części ogólnej (w V3.2.1 były w 11.8) |
| 6 | Nowy tytuł: ICT wspierające dwukierunkową komunikację w czasie rzeczywistym; scenariusze 6.0.x; rozbudowane 6.2 RTT; nowa 6.7 total conversation |
| 9.7, 10.7 | Nowe: preferencje użytkownika dla stron i dokumentów |
| 12.4–12.5 | Nowe: elektroniczne przewodniki po programach (EPG) |
| 13.2 | Oznaczona jako „Void”; dostęp do usług przekaźnikowych w 13.1.2 |
| 14.2 | Nowa: stany specjalne |
| Załącznik E | Nowy przewodnik po normie |
Co zrobić teraz
Do czasu cytowania V4.1.1 w Dzienniku Urzędowym UE punktem odniesienia pozostaje V3.2.1 (harmonogram opisujemy w osobnym artykule). To dobry moment na trzy kroki:
- Przejrzyj ostatni audyt i sprawdź, czy obejmował kryteria WCAG 2.2.
- Jeśli masz aplikację mobilną, zaplanuj testy preferencji użytkownika na prawdziwych urządzeniach.
- Zaktualizuj dokumenty: raport zgodności, deklarację dostępności lub informację o dostępności usługi (por. raport, VPAT i deklaracja).
Chcesz sprawdzić, jak Twoja strona wypada względem WCAG 2.2? Zacznij od Accessibility CHECK albo porozmawiaj z nami o skutkach nowej normy dla Twojej organizacji.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się V4.1.1 od V3.2.1?
Odwołuje się do WCAG 2.2 zamiast 2.1, dodaje wymagania dotyczące preferencji użytkownika, przebudowuje klauzulę 6 o komunikacji w czasie rzeczywistym i zawiera załączniki dla EAA.
Czy V3.2.1 jeszcze obowiązuje?
Tak. Do czasu cytowania nowej wersji w Dzienniku Urzędowym UE to V3.2.1 daje domniemanie zgodności.
Czy muszę powtórzyć audyt?
Nie od razu. Warto jednak sprawdzić, czy ostatni audyt objął WCAG 2.2, i zaplanować uzupełnienie o nowe wymagania.
Źródła
- ETSI EN 301 549 V4.1.1 (2026-09)
- ETSI EN 301 549 V3.2.1 (2021-03)
- Deque: EN 301 549 V4.1.1 is final
- BarrierBreak: EN 301 549 V4.1.1
Gotowy na dostępność?
Zweryfikuj swoją stronę i zapewnij dostępność dla wszystkich użytkowników.
Zbadaj stronę