Raport z audytu, VPAT® i deklaracja dostępności: który dokument jest Ci potrzebny?
W Polsce urzędowy wzór ma tylko deklaracja dostępności podmiotów publicznych: warunki techniczne Ministerstwa Cyfryzacji w wersji 2.0 z 31 lipca 2024 r. Informacja o dostępności usługi wymagana przez EAA nie ma urzędowego wzoru. Raport z audytu i raport zgodności nie mają obowiązkowej formy; standardem branżowym jest szablon VPAT® 2.5Rev organizacji ITI.
Cztery dokumenty, cztery role
| Dokument | Kto przygotowuje | Czy ma wzór | Do czego służy |
|---|---|---|---|
| Deklaracja dostępności | Podmiot publiczny | Tak, warunki techniczne MC 2.0 | Publiczne oświadczenie o stanie dostępności strony lub aplikacji |
| Informacja o dostępności usługi | Firma świadcząca usługę objętą EAA | Nie | Opis, jak usługa spełnia wymagania dostępności |
| Raport z audytu | Audytor | Nie | Pełna lista błędów, dowody i rekomendacje naprawy |
| Raport zgodności (ACR na wzorze VPAT®) | Producent lub audytor w jego imieniu | Szablon branżowy ITI | Zestawienie zgodności kryterium po kryterium dla klientów i zamawiających |
Najważniejsze rozróżnienie: deklaracja i informacja o usłudze to oświadczenia samego podmiotu. Raport z audytu jest ich podstawą, ale ich nie zastępuje.
Deklaracja dostępności: wzór MC 2.0
Ustawa o dostępności cyfrowej w art. 10 zobowiązuje podmioty publiczne do sporządzenia i publikowania deklaracji dostępności. Deklaracja ma być dokumentem HTML. Od 1 sierpnia 2024 r. musi być zgodna z warunkami technicznymi w wersji 2.0, opublikowanymi przez Ministerstwo Cyfryzacji 31 lipca 2024 r.
Wersja 2.0 wprowadziła 15 nagłówków na poziomach 1–3 i obowiązek określenia stanu dostępności względem załącznika do ustawy. Deklaracja musi też zawierać listę zidentyfikowanych problemów: rodzaj problemu, adres podstrony, opis zrozumiały dla użytkownika i informację o dostępie alternatywnym.
Przygotowanie deklaracji ułatwiają generatory zgodne z wersją 2.0, w tym nasz bezpłatny generator.
EAA: informacja o dostępności usługi
Ustawa z 26 kwietnia 2024 r., wdrażająca EAA, wymaga od usługodawców udostępniania informacji o usłudze oraz o tym, w jaki sposób spełnia ona wymagania dostępności. Wzoru tego dokumentu nie ma. Wytyczne dla przedsiębiorców wydał PFRON na podstawie art. 39 pkt 6 ustawy.
VPAT® 2.5Rev: standard branżowy
VPAT (Voluntary Product Accessibility Template) to szablon Information Technology Industry Council (ITI). Wypełniony szablon nazywa się ACR, czyli Accessibility Conformance Report. „VPAT” jest zastrzeżonym znakiem usługowym ITI.
ITI wydaje szablon w czterech edycjach: WCAG, Revised Section 508, EN 301 549 (EU) oraz International, łączącej wszystkie. Aktualna wersja to 2.5Rev z 2025 r. Szablony są bezpłatne.
Poziomy zgodności w VPAT to:
- Supports (wspiera): funkcja spełnia kryterium bez znanych usterek lub z równoważnym ułatwieniem,
- Partially Supports (częściowo wspiera): część funkcji nie spełnia kryterium,
- Does Not Support (nie wspiera): większość funkcji nie spełnia kryterium,
- Not Applicable (nie dotyczy),
- Not Evaluated (nie badano): tylko dla kryteriów AAA.
Zasady ITI pozwalają m.in. łączyć tabele poziomów WCAG, zmieniać ich kolejność, tłumaczyć szablon, publikować go w HTML lub PDF i dodawać własny branding. Obowiązkowe elementy to m.in. tytuł w formacie „[Nazwa firmy] Accessibility Conformance Report”, dopisek o wersji szablonu, nazwa i wersja produktu, data, opis produktu, kontakt, zastosowane metody oceny i objęte standardy. Dokument, który odchodzi od elementów obowiązkowych, nie powinien być nazywany VPAT.
Trzy pułapki przy VPAT i EN 301 549
Edycja EU jest oparta na V3.2.1. W chwili pisania artykułu nie znaleźliśmy edycji VPAT dla EN 301 549 V4.1.1. Do czasu cytowania nowej wersji w Dzienniku Urzędowym UE to nie problem, bo V3.2.1 jest nadal wersją odniesienia (harmonogram).
Pięć poziomów VPAT wobec trzech wyników normy. Załącznik C zna tylko wyniki: spełnione, niespełnione, nie dotyczy. „Partially Supports” w logice normy oznacza „niespełnione”. Rzetelny ACR wyjaśnia to w uwagach, żeby klient mówiący o „zgodności z EN 301 549” nie mylił częściowego wsparcia ze zgodnością. Szczegóły testów: Załącznik C.
VPAT to z założenia deklaracja producenta. Gdy przygotowuje go zewnętrzny audytor, sekcja metod oceny powinna mówić, kto i kiedy badał produkt, na jakiej próbie i jakimi narzędziami.
Jaki pakiet dokumentów przygotowujemy
W pakietach PRO i PREMIUM możemy przygotować trzy warstwy dokumentów oparte na tych samych danych z badania: pełny raport z audytu, raport zgodności na wzorze VPAT® z mapowaniem na tabele normy oraz treść deklaracji dostępności lub informacji o dostępności usługi do publikacji przez klienta.
Wygeneruj deklarację dostępności bezpłatnie albo zamów komplet dokumentów w Accessibility PRO.
Najczęściej zadawane pytania
Czy VPAT jest obowiązkowy w UE?
Nie. To dobrowolny szablon branżowy, często wymagany przez zamawiających i dużych klientów.
Czym różni się VPAT od ACR?
VPAT to pusty szablon, ACR to wypełniony raport dla konkretnego produktu.
Czy deklaracja dostępności zastępuje audyt?
Nie. Deklaracja opisuje stan dostępności; żeby była rzetelna, powinna opierać się na badaniu.
Źródła
- Ministerstwo Cyfryzacji: warunki techniczne deklaracji dostępności
- PFRON: wytyczne dla podmiotów gospodarczych
- ITI: szablony VPAT®
- Accessible.org: zasady wypełniania VPAT
- Ustawa z 26 kwietnia 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 731)
Gotowy na dostępność?
Zweryfikuj swoją stronę i zapewnij dostępność dla wszystkich użytkowników.
Zbadaj stronę